Na rynku biżuterii z bursztynem ponad 40% wyrobów to imitacje — od kopalu i plastiku barwionego na miodowo, po szkło i żywice syntetyczne. Tomasz Ołdziejewski, dwukrotny rekordzista Guinnessa i bohater programu „Złoto Bałtyku", uczy nas, jak odróżnić prawdziwy bałtycki bursztyn od podróbki w kilka minut.

Dlaczego warto wiedzieć

Bursztyn to jeden z najczęściej fałszowanych materiałów jubilerskich na świecie. Pod nazwą „bursztyn bałtycki" sprzedawane są: kopal (młoda żywica afrykańska), ambroid (sprasowane okruchy bursztynu), żywica syntetyczna, plastik barwiony i szkło. Wszystkie wyglądają podobnie, ale żadna nie ma tej samej historii — prawdziwy bursztyn powstał z żywicy drzew iglastych ponad 40 milionów lat temu.

Test 1 — Latarka UV: najpewniejsza metoda

Prawdziwy bursztyn pod światłem ultrafioletowym świeci charakterystycznym pomarańczowo-mlecznym kolorem. Efektu tego nie da się podrobić — żywice syntetyczne i kopal mają inny kolor fluorescencji lub nie świecą w ogóle.

Tomasz Ołdziejewski używa tej metody od 2006 roku, kiedy własnoręcznie skonstruował latarkę UV do poszukiwań bursztynu na plaży. Identyczna metoda działa w domu — wystarczy lampka UV (30-50 zł na Allegro).

Test 2 — Słona woda: bursztyn pływa

Wystarczy szklanka wody i sól kuchenna:

1. Wlej ok. 200 ml ciepłej wody do szklanki.
2. Wsyp 7–8 łyżeczek soli i mieszaj aż się rozpuści.
3. Włóż kamień do roztworu.

Prawdziwy bursztyn unosi się — ma gęstość ok. 1,05–1,09 g/cm³, niższą niż roztwór soli (~1,1 g/cm³). Plastik, szkło i ambroid mają wyższą gęstość i toną.

Test 3 — Ciepło w dotyku

Bursztyn jest materiałem organicznym — w przeciwieństwie do szkła szybko przyjmuje temperaturę dłoni i jest „ciepły" przy dotyku. Przyłóż kamień do policzka: jeśli czujesz „chłód" przez kilka sekund, to nie bursztyn.

Test 4 — Ładunek statyczny

Bursztyn — od greckiej nazwy „elektron" — był pierwszym materiałem, w którym zauważono elektryczność statyczną. Potarty energicznie o wełnę przyciąga drobne kawałki papieru, kurz i włókna. Test pomocniczy, nie rozstrzygający sam w sobie.

Test 5 — Zapach po potarciu

Mocne potarcie sprawia, że bursztyn się rozgrzewa i wydziela charakterystyczny, ciepły zapach żywicy sosnowej. Większość imitacji albo pachnie chemicznie, albo nie pachnie wcale.

Test 6 — Ogień (tylko na odpadku!)

Prawdziwy bursztyn pali się jasnym, kopcącym płomieniem z zapachem żywicy. Plastik wydziela ostry chemiczny zapach, szkło nie pali się w ogóle.

Jak rozpoznać bursztyn przy zakupach online

1. Sklep podaje pochodzenie kamienia (Bałtyk, konkretna plaża).
2. Sklep opisuje klasyfikację (kolor, przejrzystość, inkluzje).
3. Za marką stoi prawdziwa osoba — bursztynnik lub jubiler.
4. Zdjęcia produktów są szczegółowe — widać naturalne cechy kamienia.
5. Cena nie jest podejrzanie niska — „kolczyki za 19 zł" to niemal zawsze plastik.

Wszystkie te warunki spełnia Sklep INES — każdy kamień osobiście wybiera i klasyfikuje Tomasz Ołdziejewski. Więcej o tym jak wybieramy bursztyn znajdziesz na stronie O bursztynie bałtyckim.