Kiedy widzowie programu „Złoto Bałtyku" w TVN po raz pierwszy zobaczyli Tomasza Ołdziejewskiego z latarką UV w ręku, na zimnej plaży w środku marcowej nocy, wielu zadało sobie pytanie: jak to się robi naprawdę? Oto kulisy pracy, którą Tomasz wykonuje od ponad dwóch dekad.

Kim jest Tomasz Ołdziejewski

Tomasz Ołdziejewski to dwukrotny rekordzista Księgi Rekordów Guinnessa, mistrz zawodu bursztynniczego (2021) i jeden z najbardziej rozpoznawalnych poszukiwaczy bursztynu w Polsce. Widzowie znają go z serialu dokumentalnego „Złoto Bałtyku" emitowanego w TVN i pokazywanego w 25 krajach na History Channel, a także z programu „Faceci ze Stali". Współautor książki „Człowiek z Bursztynu" (z Sylwią Winnik).

Tomasz jest mężem Jolanty Ołdziejewskiej, właścicielki Sklepu INES. Jego autorska linia biżuterii — Tomaszówki — jest dostępna wyłącznie w naszym sklepie. Więcej na podstronie Tomasza.

Najważniejsze: wiatr północny

Większość ludzi myśli, że bursztynu szuka się „kiedy się chce". Prawda jest inna — liczy się wiatr.

Dlatego dzień poszukiwacza zaczyna się od sprawdzenia prognozy pogody. Wiatr północny po sztormie to święto. Wiatr południowy w spokoju? Zostajemy w pracowni.

Latarka UV — narzędzie kluczowe

W 2006 roku Tomasz własnoręcznie skonstruował latarkę UV do poszukiwań bursztynu. Idea jest prosta: prawdziwy bursztyn pod światłem ultrafioletowym świeci charakterystycznym pomarańczowo-mlecznym kolorem, którego nie da się podrobić. Imitacje albo nie świecą, albo świecą innym kolorem.

Na plaży w nocy poszukiwacz świeci latarką po piasku, błocie i wodorostach. Pomarańczowy rozbłysk = bursztyn. Reszta — nic. Tomasz przetestował i upowszechnił tę metodę — dziś używa jej wielu bursztynników z polskiego wybrzeża.

Więcej o testach autentyczności bursztynu przeczytasz w artykule Jak rozpoznać prawdziwy bursztyn — 6 domowych testów.

Kaszorek — narzędzie tradycji

Drugi podstawowy przyrząd to kaszorek — drewniany lub metalowy uchwyt z siatką, używany od pokoleń przez bałtyckich poszukiwaczy. Służy do wyławiania bursztynu z płytkiej wody, błota i wodorostów.

To narzędzie wygląda jak duże sito — i tak też działa. Zanurzasz, przesiewasz, wyciągasz. Bursztyn zostaje w siatce, piasek i śmieci wypadają. W programie „Złoto Bałtyku" można było zobaczyć Tomasza z kaszorkiem w akcji — w wodzie po pas, w marcowym zimnie.

Gdzie szuka Tomasz

Poszukiwania odbywają się na polskim wybrzeżu Bałtyku — od Mierzei Wiślanej (gdzie jest Sklep INES w Sztutowie) przez Stogi, Sopot i Hel. Tomasz pracuje:

• Na plaży — tuż po sztormie, w pasie wyrzucanego materiału (tzw. „wyrzutka")
• W strefie przybrzeżnej — w wodzie do pasa lub kolan, gdzie fale mieszają dno
• W miejscach, gdzie spotyka się prąd — często w nieoczywistych zatoczkach

To wiedza zdobyta tysiącami godzin doświadczenia — intuicja, której nie nauczysz się z książki.

Co dzieje się po znalezieniu kamienia

Znalezienie bursztynu to dopiero początek. Każdy kamień przechodzi przez ręczną klasyfikację:

1. Kolor — koniakowy, miodowy, mleczny, wiśniowy, zielony
2. Przejrzystość — od kryształowo czystej po całkowicie nieprzezroczystą
3. Inkluzje — zatopione owady, fragmenty roślin, pęcherzyki powietrza
4. Kształt — pod kątem dopasowania do projektu biżuterii

Dowiedz się więcej o rodzajach i kolorach bursztynu bałtyckiego.

Uczciwe słowo: nie wszystko zbiera sam

Aby zachować transparentność — nie każdy kamień w biżuterii INES pochodzi z rąk Tomasza. Część odkupuje od zaufanych poszukiwaczy z polskiego wybrzeża, których styl pracy osobiście zna. Każdy kamień, niezależnie od źródła, przechodzi tę samą klasyfikację. Ważne jest autentyczne bałtyckie pochodzenie — i to gwarantujemy.